Learning by doing

Herken je dat je wel eens iets leest in de bijbel en denkt: lieve Heer, waar is dát goed voor?!
Doorgaans willen we iets goed begrijpen, voordat we er überhaupt over nadenken om het te gaan doen.

In de bijbel vinden we echter ook een omgekeerde volgorde: soms ga je iets pas begrijpen dóór het te doen!

Het dóen van Gods geboden is dan een manier om Hem te ontmoeten. Daardoor zal het niet alleen duidelijker voor je worden waar sommige geboden goed voor zijn, maar leer je Hem Zelf ook beter kennen!
Zo onderwijst de Torah je over Wie God is!

Wil je een diepere onderbouwing? Lees de verdieping “De Stem gehoorzamen”.

De Stem gehoorzamen

Deze overdenking is een verdere uitwerking van het artikeltje “Learning by doing”.
Exodus 24:7 zegt in de NBG-vertaling (de standaard voor deze verdieping):
“Alles wat de HERE gesproken heeft, zullen wij doen en daarnaar zullen wij horen.“

In de Statenvertaling is het woord voor “horen” vertaald met “gehoorzamen”. Beide zijn waar, het Hebreeuwse woord (“shema”, Strong’s 8085) draagt een lading van een intens luisteren, begrijpen, ermee instemmen én eraan gehoorzamen.
Wat opvalt is dat de zin uit Exodus 24:7 een aanvulling (vetgedrukt in bovenstaand citaat) bevat op de uitspraak van het volk een paar verzen ervoor in Exodus 24:3:
“Toen kwam Mozes en deelde het volk al de woorden des HEREN en al de verordeningen mee, en het gehele volk antwoordde eenstemmig: Al de woorden, die de HERE gesproken heeft, zullen wij doen.”
Dit vers op zijn beurt refereert aan Exodus 19:8:
“En het gehele volk antwoordde eenparig: Alles wat de HERE gesproken heeft, zullen wij doen. En Mozes bracht de woorden van het volk weder aan de HERE over.”

Het is dus interessant om eens te kijken wat er zich tussen Exodus 19:8 en Exodus 24:7 afspeelt, wat heeft het volk doen besluiten om aan “doen” het “horen” toe te voegen? En waarom in die volgorde? Deze verdieping bespreekt twee gebeurtenissen die hier tussenin gebeurden en besluit met een verklaring voor de volgorde van het doen en het horen (of: begrijpend gehoorzamen).

De ontmoeting op de berg Sinaï
Direct na het bewuste vers Ex 19:8, belooft YHWH in Exodus 19:9 “…Zie, Ik kom tot u in een donkere wolk, opdat het volk kan horen, wanneer Ik met u spreek, en zij ook voor altoos in u geloven…”

Deze gebeurtenis doet zich voor in Exodus 20:18-19 (Statenvertaling):
” En al het volk zag de donderen, en de bliksemen, en het geluid der bazuin, en den rokenden berg; toen het volk zulks zag, weken zij af, en stonden van verre. En zij zeiden tot Mozes: Spreek gij met ons, en wij zullen horen; en dat God met ons niet spreke, opdat wij niet sterven!”

Het volk had een indrukwekkende ontmoeting met de Almachtige! Ik kan mij niet eens voorstellen wat het betekent om donderslagen en het geluid van een bazuin te zien, maar dat moet ENORM indrukwekkend zijn! God laat zo’n overweldigende indruk achter, dat het volk vreest te sterven als Hij tot hen spreekt. Maar direct geeft men wél al aan: wij zullen vanaf nu naar u horen, zelfs als U spreekt door Mozes.
Je zou hieruit dus kunnen opmaken dat er een indrukwekkende ontmoeting met de God van Abraham, Isaäk en Jakob voor nodig is om het besluit te nemen Hem te willen gehoorzamen/horen!

De Engel van de HEERE
In Exodus 23:20-22 is sprake van een Engel die het volk moet gehoorzamen. Ditmaal lezen we uit de Herziene Statenvertaling, omdat dit de enige Nederlandse vertaling lijkt te zijn die recht doet aan het Hebreeuws op het punt dat ik wil benadrukken:

Zie, Ik zend een Engel voor u uit om over u te waken op de weg en u te brengen naar de plaats die Ik gereedgemaakt heb.
Wees op uw hoede voor Zijn aangezicht en luister naar Zijn stem. Verbitter Hem niet, want Hij zal uw overtredingen niet vergeven, omdat Mijn Naam in het binnenste van Hem is.
Maar als u aandachtig naar Zijn stem luistert en alles doet wat Ik spreken zal, zal Ik de vijand van uw vijanden zijn en de tegenstander van hen die u in het nauw brengen.

Wie is deze Engel? Zou dit wellicht de Goede Herder uit Johannes 10:27 kunnen zijn? “Mijn schapen horen naar mijn stem en Ik ken ze en zij volgen Mij”. Voor mij is er geen twijfel mogelijk: deze Engel is Yeshua, die redding brengt voor Zijn volk!
Is het niet fantastisch om te zien dat het hele volk aan het begin van het volgende hoofdstuk antwoordt:
“Alles wat de HERE gesproken heeft, zullen wij doen en daarnaar zullen wij horen”???
Met andere woorden: het gehele volk Israël heeft plechtig beloofd te zullen luisteren naar en gehoorzamen aan de Engel die YHWH sturen zou!

Daarom deze ernstige oproep uit psalm 95 (Herziene Statenvertaling):
“Kom, laten wij ons neerbuigen en neerbukken,
laten wij knielen voor de HEERE, Die ons gemaakt heeft.
Want Hij is onze God
en wij zijn het volk van Zijn weide
en de schapen van Zijn hand.
Heden, indien u Zijn stem hoort,
verhard uw hart niet, zoals te Meriba,
zoals in de dagen van Massa in de woestijn:
daar stelden uw vaderen Mij op de proef,
daar beproefden zij Mij, hoewel zij Mijn werk zagen.”

Ook in deze psalm zien we weer een link naar de schapen, die horen naar Zijn Stem! Maar dat het een ernstige oproep is, moge duidelijk zijn, lees de hele psalm maar eens en zie hoe die eindigt!

Doen én begrijpen
Dus wat is nu de volgorde? Eerst doen en dan begrijpen? Of eerst begrijpen en dan doen? Beide hebben hun eigen charme. Zoals we zojuist hebben kunnen zien is er niets mis mee om eerst simpelweg te gehoorzamen en pas later te weten waar je het voor doet. Sommige dingen kun je immers alleen maar begrijpen doordat je het ervaren hebt. Ik heb dat zelf ook gemerkt met bijv. het vieren van de Shabbat. Je kunt heel veel nadenken over prachtige symbolieken en betekenissen van de rustdag die God gemaakt heeft voor de mensen, maar de heilzame werking van het vieren van shabbat kan je eigenlijk alleen maar duidelijk worden doordat je het gaat dóen. En nadat je bent begonnen het te doen, zul je het begrijpen (horen).
Maar andersom geldt het net zo goed. Toen Yeshua gevraagd werd naar het grootste gebod, begon Hij zijn antwoord (zie Matteus 22:37) met de woorden uit Deuteronomium 6:5: “Gij zult de HERE, uw God, liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw kracht.”
Het voorgaande vers, Deuteronomium 6:4 luidt: “Hoor, Israël: de HERE is onze God; de HERE is één!”.
Wie dat doorgrondt, zal YHWH met heel zijn wezen liefhebben, en als je hem liefhebt, zul je Zijn geboden doen (Johannes 14:21).
Zo is het doen van Gods geboden een onderwijzing (Torah) van Wie Hij is!

Dus begrijp je een gebod en gehoorzaam je daarom door het te doen? HalleluJah, moge de Eeuwige je nog meer liefde geven!
Begrijp je het nog niet, maar besluit je desondanks om het te doen? HalleluJah, moge de Eeuwige je inzicht geven!
Laat een beperkt begrip in ieder geval nooit de reden zijn om niet te gehoorzamen aan Zijn Stem!
Gezegend is eenieder die hoort naar de Stem van YHWH en Zijn geboden doet!

Kopje-onder in het Veluwerandmeer!

“Kopje-onder”? Wat is dat nu weer voor een woordkeuze… bedoel je “dopen door onderdompeling” of zo?
Ja, eigenlijk bedoel ik dat, maar toch kies ik ervoor om het wat anders te zeggen… Waarom?
Omdat ik hier absoluut niet kinderdoop/besprenkeling tegenover volwassendoop (door onderdompeling) wil stellen. Laat ik daar duidelijk over zijn: met een dergelijke discussie wil ik niets te maken hebben en zeg asjeblieft ook niet dat ik, door mij nu te laten dopen, partij heb getrokken voor het kamp van de ‘grootdopers’, want als je het mij vraagt heeft dat er helemaal niets mee te maken. Als dat duidelijk is, kunnen we verder

Waarom laat ik mij dan nu wel dopen? Als kind ben ik gedoopt/besprenkeld en later heb ik binnen de Nederlands Gereformeerde Kerk “belijdenis gedaan”. Waarom dan nu dopen? Dat wil ik graag toelichten in dit artikel! Zeker voor die mensen die daar hun vraagtekens bij hebben, of zelf worstelen met de vraag of ze zich willen laten dopen.

Eigenlijk begint het allemaal bij een stukje context. Sinds iets meer dan anderhalf jaar ben ik tot de conclusie gekomen dat de Torah (de eerste vijf boeken van de bijbel), de basis vormen van alles wat er verder geschreven staat. Sterker nog: als er staat dat Yeshua (Jezus) het ‘vleesgeworden Woord’ is, dan lees ik dat als: Hij is de ‘vleesgeworden Torah’. Alles wat geschreven staat kan alleen maar geïnterpreteerd worden vanuit de context van Torah. Daarom bestudeer ik deze vijf boeken met veel meer aandacht dan daarvoor en vanuit het onderwijs dat ik mag ontvangen is daar ook veel aandacht voor.
Door zo bezig te zijn met het ‘oude testament’, kwam ik ongeveer een jaar geleden terecht bij de vraag: Wie ben ik nu eigenlijk? Ik lees de verhalen over het volk Israël, maar moet ik mij daar nu mee vereenzelvigen, sta ik aan de zijlijn toe te kijken of heb ik er maar gedeeltelijk een actieve rol in?
Tijdens een conferentie heeft Rico Cortes n.a.v. een vraag van mij hier uitgebreid antwoord op gegeven en dit heeft mij lange tijd bezig gehouden. In het kort komt het erop neer: toen het volk Israël uit Egypte trok, waren dat niet alleen de afstammelingen van Jakob, maar óók een grote menigte ‘vreemdelingen’. Mensen dus die van geboorte geen Israëliet waren, maar zich wel hadden aangesloten bij één van de 12 stammen en als vreemdeling en bijwoner meetrokken met hen. Samen vormen zij het hele volk Israël. De vreemdelingen zijn meegegaan door de Rietzee, zij waren er ook bij toen het verbond gesloten werd op de Sinaï, ze trokken mee door de woestijn, en er is zelfs een vreemdeling (Kaleb) met ‘een andere geest’ die geholpen heeft om Kanaän te bespioneren.
Vreemdelingen bestaan er echter in verschillende stadia: er zijn bijvoorbeeld rasechte heidenen (afgodendienaars), maar ook vrome vreemdelingen zoals Cornelius de hoofdman (uit Handelingen) die veel baden, aalmoezen gaven etc. Ook zijn er zogeheten proselieten, die zich door o.a. doop en besnijdenis hebben aangesloten bij de Israëlieten en als een geboren Israëliet beschouwd worden.
Wie ben ik nu?

Om mee te beginnen: ik heb geen idee of ik een afstammeling van Jakob ben en er is momenteel volgens mij ook niemand die mij daar uitsluitsel over zou kunnen geven. Ik denk ook niet dat het veel uitmaakt: 10 stammen van Israël zijn namelijk verspreid onder de heidenen en zijn gelijk geworden aan de heidenen, hebben hun complete identiteit vergeten. Qua afstamming valt er dus niet veel te zeggen, maar de vraag die wel blijft is: wil ik meetrekken met het volk Israël?
Als ik dan denk aan het boek Ruth, waarin Ruth o.a. zegt “Uw volk is mijn volk en uw God is mijn God”, dan is mijn antwoord: absoluut! Ik wil meetrekken met dat volk en de God van Israël dienen!
Laat mij dan maar als vreemdeling beginnen en meetrekken met dat volk!

Dit is voor mij de aanleiding geworden voor mijn doop. Want in het boek Exodus kun je lezen dat het volk Israël eerst bevrijd werd uit de slavernij in Egypte, maar dat het daarna erachter kwam dat zij wel uit Egypte waren, maar Egypte nog niet uit hen. Voortdurend verviel het volk in afgoderij en zelfbeklag. De voornaamste afgod daarbij was hun eigen ego, waardoor ze koppig waren en niet luisterden naar YHWH hun God.
Ook vandaag is dat nog steeds het grootste probleem met alle mensen: de ongelofelijke drang om de eigen wil te stellen boven die van anderen én die van de God van Israël.
Mijn verlangen is om verlost te worden van die koppigheid om mijzelf over te geven en te onderwerpen aan Degene die mij gemaakt en gevormd heeft.

Maar ik realiseer mij ook dat de weg naar dat punt bijzonder pittig is en dat ik daarvoor Gods ‘rules of the game’ goed zal moeten volgen, want zo zegt psalm 19: “de wet (Torah) des HEEREN (van YHWH) bekeert de ziel”. Hoe goed is YHWH dat Hij een vernieuwd verbond heeft aangekondigd, waarin zijn Torah op het hart geschreven wordt! (zie bijv. Jeremia 31:33)
Ik geloof van harte dat Yeshua dat verbond gevestigd heeft!
Desondanks merk ik nog steeds dat mijn eigen ego vaak leidend is, dat ik mijn eigen weg heb gevolgd en de weg die door mensen is verzonnen. Want vergis u niet, in 2000 jaar christendom is er heel wat bij verzonnen en gelogen wat nihil meer te maken heeft met wie de God van Abraham, Isaäk en Jakob is…
Dus als verlossing van mijn eigen ego nog niet heeft plaatsgevonden… heeft stap 1 van verlossing, de verlossing uit de slavernij van Egypte, dan wel plaatsgevonden?
Het wordt tijd om die stap te bevestigen, mee te trekken met Israël en samen met hen over te steken door de Rietzee, weg uit Egypte en op weg naar de berg van het Verbond!

Dus dit is de aanleiding van mijn doop: een bevestiging van mijn identiteit als vreemdeling bij Israël, een teken van ‘overloperij’. Ik wil het voorbeeld volgen van o.a. Abraham, die ‘Hebreeër’ (=iemand die oversteekt) genoemd wordt.
Je zou ook kunnen zeggen dat ik er achter ben gekomen dat ik al een tijdje ronddwaal aan de verkeerde kant van de rivier: ik wil weg van de zelfbedachte religie en toe naar een relatie met de Eeuwige God van Israël. Om naar de andere kant te komen, zal ik over moeten steken en dat betekent: nat worden!

Maar nu laat je je dus voor de tweede keer dopen!
So what? Wie heeft ooit gezegd dat het maar één keer kan? Er zijn legio redenen beschreven in de bijbel om een bad te nemen. Maar dopen is er wel maar één keer om Egypte te verlaten, want YHWH heeft geboden daar nooit meer naar terug te keren (Deut 17:16). M.a.w.: dubbele paspoorten bestaan niet in de bijbel, je kunt geen twee heren dienen.
Ik snap best dat deze gedachte leeft, want tot driekwart jaar geleden dacht ik ook altijd dat dopen maar één keer kon en dat als ik mij dan nu ‘groot liet dopen’ ik daarmee automatisch zei dat ik mijn kinderdoop als waardeloos beschouwde. Onzin, want ook dat was een stap in geloof waarvoor ik mijn ouders heel dankbaar ben. Vroeger had ik ook de idee dat ik met ‘overdopen’ zei dat andere mensen (die alleen kinderdoop hadden ontvangen) niet gered zouden zijn. Maar ook dat is onzin, want de doop is geen enkele garantie op redding (lees een paar regels verder in 1 Kor 10, in ieder geval tot vers 5!).
Kortom: deze vraag is gewoon niet relevant!

Maar de Israëlieten werden toch ook niet nat toen ze door de Rietzee trokken? Het waren juist de Egyptenaren die nat gingen!
Technisch gezien heb je volkomen gelijk! Maar dat geldt toch ook van Noach en de andere zeven personen in de ark? Toch staat in 1 Petrus 3:
“In de ark werden slechts enkele mensen, acht in totaal, van de watervloed gered, en dat water is een voorafbeelding van het water van de doop, waardoor u nu wordt gered. De doop wast niet het vuil van uw lichaam, het is een vraag aan God om een zuiver geweten.”
En over de uittocht door de Rietzee zegt Paulus in 1 Kor 10:1-2:
“Broeders en zusters, ik wil graag dat u weet dat onze voorouders allemaal door de wolk werden beschermd en allemaal door de zee trokken, dat ze zich allemaal in de naam van Mozes lieten dopen in de wolk en in de zee.”
Hoewel het wellicht niet in alle details overeenkomt, zien dus ook Paulus en Petrus voorafschaduwingen van de doop in deze twee verhalen uit de Torah. Bedenk overigens wel dat hoewel Noach/Israël niet nat werden en de goddelozen/Egyptenaren wel, het ook zo was dat Noach/Israël lééfden, zij eindigden bóven de waterlijn. De goddelozen en de Egyptenaren gingen onder water en kwamen ook niet meer boven! Zo hoop ook ik morgen weer boven te mogen komen (dit hangt af van de welwillendheid van de twee mannen die mij morgen zullen dopen).

Morgen is het Pinksteren, mooie dag om je te laten dopen!
Ja dat klopt! Morgen is het Pinksteren, maar dat is nog niet het hele verhaal! Pinksteren is namelijk voortgekomen uit een ander feest, het Wekenfeest (Shavoeot). Dat was namelijk ook de reden dat er zoveel mensen bij elkaar waren gekomen in Jeruzalem ten tijde dat de Ruach haKodesh (Heilige Geest) uitgestort werd over de discipelen! Toevallig vallen de feesten dit jaar op dezelfde dag (de kalendertelling verschilt).
Tijdens het Wekenfeest wordt o.a. herdacht dat het verbond werd gesloten op de Sinaï en dat geheel Israël de Torah ontving. Volgens Joodse overlevering hoorde men op de berg klanken in 70 talen (bij ons vertaald met “donderslagen, bliksems en bazuingeschal” in Ex 20:18). Daarnaast was er vuur op de Sinaï. Dit zijn tekenen die je ook terugziet in het verhaal over Pinksteren in het boek Handelingen! Er waren namelijk tongen van vuur, een hevige windvlaag én er vond een talenwonder plaats. Daardoor kon iedereen Petrus horen in de taal die hij zelf sprak!
In het Wekenfeest (en dus ook in Pinksteren) zit daarom ook een aspect verborgen waarbij mensen uit allerlei landen samenkomen en de God van Israël aanbidden. Daarom ook is het traditie om op Shavoet het boek Ruth te lezen, die zich ook bij Israël aansloot vanuit een ander volk. In Handelingen 2:41 staat dan:
“Degenen die zijn woorden aanvaardden, lieten zich dopen; op die dag breidde het aantal leerlingen zich uit met ongeveer drieduizend.”
Waren er eerst 3000 mensen verloren gegaan na de ongehoorzaamheid van Israël (Exodus 32), nu werden er 3000 gered doordat zij wél gehoor gaven!
Is er een mooiere dag om gedoopt te worden en te zeggen: ik wil samen met jullie mee?!

Hoe ziet dat dopen er eigenlijk uit?
Ik zou zeggen: komt dat zien! Kom rond 13:00 naar Wakkerendijk 49 te Eemnes (of eerder: dienst begint om 10:00). Dan drinken we nog even een kopje koffie en daarna gaan we naar een strandje voor het dopen.
Ik zal zeven keer kopje-onder gaan, voorover. Zo buig ik me als het ware zeven keer neer voor de levende God, uit eerbied en als teken dat ZIJN mening boven de mijne gaat!

Conclusie
Die is er niet, het stop hier niet! Degenen die mij een beetje kennen, weten ook dat ik hier zeker niet één regenachtige namiddag over na heb gedacht. Je kunt hier echt eindeloos over praten en dat is zeker leuk om te doen om de rijkdom van het Woord te leren, maar uiteindelijk blijft er wat mij betreft maar één ding over om te doen: gewoon doen! Want ik wil achter Yeshua aan, de God van Israël dienen!
En dat heeft te maken met onderwerping, je dienstbaar en gehoorzaam opstellen naar God. In relatie met Hem is overgave de enige goede reden om iets te doen of na te laten.
Ik hoop dat deze persoonlijke uitleg boeiend was, mocht je vragen hebben, reageer gerust!