Deze overdenking is een verdere uitwerking van het artikeltje “Learning by doing”.
Exodus 24:7 zegt in de NBG-vertaling (de standaard voor deze verdieping):
“Alles wat de HERE gesproken heeft, zullen wij doen en daarnaar zullen wij horen.“
In de Statenvertaling is het woord voor “horen” vertaald met “gehoorzamen”. Beide zijn waar, het Hebreeuwse woord (“shema”, Strong’s 8085) draagt een lading van een intens luisteren, begrijpen, ermee instemmen én eraan gehoorzamen.
Wat opvalt is dat de zin uit Exodus 24:7 een aanvulling (vetgedrukt in bovenstaand citaat) bevat op de uitspraak van het volk een paar verzen ervoor in Exodus 24:3:
“Toen kwam Mozes en deelde het volk al de woorden des HEREN en al de verordeningen mee, en het gehele volk antwoordde eenstemmig: Al de woorden, die de HERE gesproken heeft, zullen wij doen.”
Dit vers op zijn beurt refereert aan Exodus 19:8:
“En het gehele volk antwoordde eenparig: Alles wat de HERE gesproken heeft, zullen wij doen. En Mozes bracht de woorden van het volk weder aan de HERE over.”
Het is dus interessant om eens te kijken wat er zich tussen Exodus 19:8 en Exodus 24:7 afspeelt, wat heeft het volk doen besluiten om aan “doen” het “horen” toe te voegen? En waarom in die volgorde? Deze verdieping bespreekt twee gebeurtenissen die hier tussenin gebeurden en besluit met een verklaring voor de volgorde van het doen en het horen (of: begrijpend gehoorzamen).
De ontmoeting op de berg Sinaï
Direct na het bewuste vers Ex 19:8, belooft YHWH in Exodus 19:9 “…Zie, Ik kom tot u in een donkere wolk, opdat het volk kan horen, wanneer Ik met u spreek, en zij ook voor altoos in u geloven…”
Deze gebeurtenis doet zich voor in Exodus 20:18-19 (Statenvertaling):
” En al het volk zag de donderen, en de bliksemen, en het geluid der bazuin, en den rokenden berg; toen het volk zulks zag, weken zij af, en stonden van verre. En zij zeiden tot Mozes: Spreek gij met ons, en wij zullen horen; en dat God met ons niet spreke, opdat wij niet sterven!”
Het volk had een indrukwekkende ontmoeting met de Almachtige! Ik kan mij niet eens voorstellen wat het betekent om donderslagen en het geluid van een bazuin te zien, maar dat moet ENORM indrukwekkend zijn! God laat zo’n overweldigende indruk achter, dat het volk vreest te sterven als Hij tot hen spreekt. Maar direct geeft men wél al aan: wij zullen vanaf nu naar u horen, zelfs als U spreekt door Mozes.
Je zou hieruit dus kunnen opmaken dat er een indrukwekkende ontmoeting met de God van Abraham, Isaäk en Jakob voor nodig is om het besluit te nemen Hem te willen gehoorzamen/horen!
De Engel van de HEERE
In Exodus 23:20-22 is sprake van een Engel die het volk moet gehoorzamen. Ditmaal lezen we uit de Herziene Statenvertaling, omdat dit de enige Nederlandse vertaling lijkt te zijn die recht doet aan het Hebreeuws op het punt dat ik wil benadrukken:
Zie, Ik zend een Engel voor u uit om over u te waken op de weg en u te brengen naar de plaats die Ik gereedgemaakt heb.
Wees op uw hoede voor Zijn aangezicht en luister naar Zijn stem. Verbitter Hem niet, want Hij zal uw overtredingen niet vergeven, omdat Mijn Naam in het binnenste van Hem is.
Maar als u aandachtig naar Zijn stem luistert en alles doet wat Ik spreken zal, zal Ik de vijand van uw vijanden zijn en de tegenstander van hen die u in het nauw brengen.
Wie is deze Engel? Zou dit wellicht de Goede Herder uit Johannes 10:27 kunnen zijn? “Mijn schapen horen naar mijn stem en Ik ken ze en zij volgen Mij”. Voor mij is er geen twijfel mogelijk: deze Engel is Yeshua, die redding brengt voor Zijn volk!
Is het niet fantastisch om te zien dat het hele volk aan het begin van het volgende hoofdstuk antwoordt:
“Alles wat de HERE gesproken heeft, zullen wij doen en daarnaar zullen wij horen”???
Met andere woorden: het gehele volk Israël heeft plechtig beloofd te zullen luisteren naar en gehoorzamen aan de Engel die YHWH sturen zou!
Daarom deze ernstige oproep uit psalm 95 (Herziene Statenvertaling):
“Kom, laten wij ons neerbuigen en neerbukken,
laten wij knielen voor de HEERE, Die ons gemaakt heeft.
Want Hij is onze God
en wij zijn het volk van Zijn weide
en de schapen van Zijn hand.
Heden, indien u Zijn stem hoort,
verhard uw hart niet, zoals te Meriba,
zoals in de dagen van Massa in de woestijn:
daar stelden uw vaderen Mij op de proef,
daar beproefden zij Mij, hoewel zij Mijn werk zagen.”
Ook in deze psalm zien we weer een link naar de schapen, die horen naar Zijn Stem! Maar dat het een ernstige oproep is, moge duidelijk zijn, lees de hele psalm maar eens en zie hoe die eindigt!
Doen én begrijpen
Dus wat is nu de volgorde? Eerst doen en dan begrijpen? Of eerst begrijpen en dan doen? Beide hebben hun eigen charme. Zoals we zojuist hebben kunnen zien is er niets mis mee om eerst simpelweg te gehoorzamen en pas later te weten waar je het voor doet. Sommige dingen kun je immers alleen maar begrijpen doordat je het ervaren hebt. Ik heb dat zelf ook gemerkt met bijv. het vieren van de Shabbat. Je kunt heel veel nadenken over prachtige symbolieken en betekenissen van de rustdag die God gemaakt heeft voor de mensen, maar de heilzame werking van het vieren van shabbat kan je eigenlijk alleen maar duidelijk worden doordat je het gaat dóen. En nadat je bent begonnen het te doen, zul je het begrijpen (horen).
Maar andersom geldt het net zo goed. Toen Yeshua gevraagd werd naar het grootste gebod, begon Hij zijn antwoord (zie Matteus 22:37) met de woorden uit Deuteronomium 6:5: “Gij zult de HERE, uw God, liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw kracht.”
Het voorgaande vers, Deuteronomium 6:4 luidt: “Hoor, Israël: de HERE is onze God; de HERE is één!”.
Wie dat doorgrondt, zal YHWH met heel zijn wezen liefhebben, en als je hem liefhebt, zul je Zijn geboden doen (Johannes 14:21).
Zo is het doen van Gods geboden een onderwijzing (Torah) van Wie Hij is!
Dus begrijp je een gebod en gehoorzaam je daarom door het te doen? HalleluJah, moge de Eeuwige je nog meer liefde geven!
Begrijp je het nog niet, maar besluit je desondanks om het te doen? HalleluJah, moge de Eeuwige je inzicht geven!
Laat een beperkt begrip in ieder geval nooit de reden zijn om niet te gehoorzamen aan Zijn Stem!
Gezegend is eenieder die hoort naar de Stem van YHWH en Zijn geboden doet!
